Аннотация

Макаланын изилдөө предмети катары Кыргыз-Ата» мамлекеттик улуттук жаратылыш паркынын аймагында жайгашкан арча токойлорлорунда биологиялык түрлөрдү түзүүнүн экологиялык өзгөчөлүктөрү каралды. Изилдөөнүн негизги максаты Кыргыз-Ата жаратылыш улуттук паркынын (КЖУП) токойлорунун биологиялык ар түрдүүлүгүн сактоонун экологиялык негиздерин иштеп чыгуу, изилденүүчү токойлордун туруктуулугун, өнүмдүүлүгүн, коргоочу жана рекреациялык функцияларын жогорулатуу, ден соолугун чыңдоо, сактоо жана калыбына келтирүү үчүн келечекке артыкчылыктуу багыттарды тандоо болуп саналат. Изилдөөнүн методдоруна токойчулук-таксациялык ыкмалар жана  математикалык моделдештирүү, статистикалык, геоинформациялык, картографиялык, усулдары колдонулду. Изилдөөлөрдүн жыйынтыгында улуттук жаратылыш паркынын аймагында жайгашкан арча токойлорго, өсүмдүктөргө жана кыртышка болгон рекреациялык таасирлер изилденип, көп жылдык арча токойлордун туруктуулугуна экологиялык баа берилди. Алынган жыйынтыктардын негизинде, парктын табигый токойлоруна жакын арча токойлорун түзүү боюнча токойду калыбына келтирүү ишчаралары арчанын бийик тоолуу тилкелери боюнча гана жүргүзүлүшү керек, мында ар бир тик тилкеге алардын вертикалдык зоналуулук боюнча таралышынын мыйзам ченемдүүлүгүн аныктоочу өзүнүн экологиялык факторлорунун комплекси туура келет натыйжалуу практикалык сунуштар берилди

Негизги сөздөр

жаратылыш, парк, экология, фактор, рекреация, зона, арча, токой, мониторинг, алкак, туризм

Колдонулган булактар

  1. Balbakova, F.N., & Shukurov, E.J. (2004). Biodiversity as an indicator of sustainable development. Bulletin of Kyrgyz-Russian Slavic University, 4, 103-106.

  2. Law of the Kyrgyz Republic No. 40 "On the Accession of the Kyrgyz Republic to the Convention on Biological Diversity". (1996, July 26). Retrieved from https://cbd.minjust.gov.kg/4-612/edition/506801/ru.

  3. Shamshiev, B.N., Ibraev, E., & Ismailova, J.A. (2015). The role of conservation and restoration of biological diversity in sustainable development of Kyrgyzstan. Bulletin of Osh State University, 2, 12-18.

  4. Ismailova, J.A. (2022). Ecological features of biodiversity conservation in juniper forests of "Kyrgyz-Ata" National Park. Bulletin of the National Academy of Sciences of the Kyrgyz Republic, S5, 216-223.

  5. Ismailova, J.A., Absatarov, R.R., & Mamasadyk uulu, A. (2022). Natural restoration of juniper forests in Kyrgyz-Ata State National Nature Park. Science. Education. Technology, 3(75), 64-67.

  6. Ismailova, J.A., Teshebaeva, Z.A., Absatarov, R.R., & Shamshiev, B.N. (2022). Ecological foundations of biodiversity conservation in Kyrgyz-Atinsky State Nature Park. Bulletin of Science and Practice, 8(3), 45-57.

  7. Shamshiev, B.N., & Ismailova, A.J. (2014). Conservation and restoration of biological diversity in forests of Kyrgyz-Atinsky National Nature Park. Bulletin of Osh Technological University, 1, 128-133.

Цитаталоо

Ismailova, Zh., Akylbekova, Zh., & Muhammad Ibrahim uulu, N. (2025). ECOLOGICAL PECULIARITIES OF JUNIPER FOREST BIODIVERSITY FORMATION IN THE KYRGYZ-ATA STATE NATURE PARK. News of Osh Technological University, 25(1), 123-130.